Brainbox

Omschrijving

Een Brainbox, ook wel Group Decision Room (en in het Nederlands 'versnellingskamer') genoemd, is een kamer gevuld met computers. In aanwezigheid van een facilitator – die de sessie begeleidt – neemt iedere deelnemer plaats achter een beeldscherm en typt zijn bijdragen over het gekozen beleidsthema in. Deelnemers zien de regels die anderen typen wel op hun scherm, maar ze zien niet van wie die afkomstig zijn. Men heeft de mogelijkheid om antwoord te geven op een centrale vraag of stelling, maar men kan ook onderling ideeën of meningen uitwisselen (elektronisch vergaderen). De deelnemende personen kunnen bijvoorbeeld reageren op bijdragen van andere personen. Dit werkt drempelverlagend en ondervangt het sociale fenomeen van ‘groupthink’ (de belangrijkste of meest dominante persoon wordt naar de mond gepraat). Anonimiteit bevordert ook het inbrengen van bepaalde ideeën die men niet durft uit te spreken, maar die toch de kern kunnen vormen van nieuwe creatieve oplossingen. Doordat een kleine groep deelnemers tegelijkertijd druk zit te typen wordt in korte tijd enorm veel input verzameld. Bij afloop wordt op basis van de verworven informatie een verslag opgesteld. Na de ‘typsessie’ volgt een mondelinge discussie, waarin men tot conclusies of aanbevelingen komt. Uit praktijkervaringen blijkt dat de meeste mensen er geen enkel probleem mee hebben om meningen die zij anoniem hebben gegeven op dat moment toch openlijk te verdedigen. Brainbox is een elektronisch vergadersysteem dat gebruikt kan worden voor verschillende soorten sessies, met name het verzamelen van aanwezige kennis in de groep, het genereren van draagvlak, het gezamenlijk zoeken van nieuwe creatieve oplossingen en het bepalen van prioriteiten met betrekking tot alternatieve beleidsopties.

Sterke punten

  • De belangrijkste meerwaarde is dat het instrument drempelverlagend werkt voor alle deelnemers. Door de anonimiteit wordt elke mening op dezelfde manier gehoord. De mogelijke barrières – die in gewone dialogen verschil in macht, kennis en positie met zich mee kunnen brengen – zijn immers weggenomen.
  • Deze techniek biedt de mogelijkheid om in korte tijd een maximale hoeveelheid ideeën en meningen te genereren.
  • De input wordt onmiddellijk digitaal opgeslagen en dus bewaard. Bovendien bestaan er PC-programma’s die de mogelijkheid bieden om de gegevens op een bepaalde manier te ordenen (bv. naar prioriteiten).

Zwakke punten

  • Deze methode is enkel geschikt voor deelnemers die voldoende vertrouwd zijn met PC’s en de nodige redactionele vaardigheden hebben.
  • Er kan slechts een beperkte groep deelnemers participeren.
  • De kostprijs is relatief hoog.

Tips bij gebruik

  • Bij voorkeur bestaat de groep uit personen met diverse achtergronden en verschillende belangen.
  • De begeleiding door een getrainde facilitator is essentieel. Hij/zij beschikt over de nodige vaardigheden en heeft de bevoegdheid om een neutrale positie in te nemen. Idealiter heeft hij/zij zich een groot aantal gedragingen en noodzakelijke attitudes eigen gemaakt, te vatten onder de noemer 'Inspirerend faciliteren van participatie'.
  • Zorg dat de ‘juiste mensen’ deelnemen. De oplossing van een probleem moet immers potentieel al in de groep zitten.
  • Besteed ongeveer evenveel aandacht aan divergentie (ideeën verzamelen) als aan convergentie (inzoomen, verbeteren, de beste kiezen, consensus). Wanneer men zich enkel focust op het generen van ideeën zonder tot conclusies of aanbevelingen te komen, werkt dit demotiverend voor de deelnemers.
  • Sowieso nuttig is het om ook rekening te houden met de meer generieke aandachtspunten die voor de meeste participatiemethoden gelden.

Bereik

Deze techniek is geschikt voor een beperkt aantal deelnemers.

 

Tekst overgenomen uit:
Loyens, K. & Van de Walle, S. (2006). Methoden en technieken van burgerparticipatie. Leuven: Instituut voor de overheid -- te vinden op de website van het Instituut voor de overheid (geraadpleegd op 1/4/2011).